Modificatie van Off Highway voertuigen en machines.

Wanneer u off highway voertuigen of machines gaat aanpassen komt u hoogstwaarschijnlijk in een van de volgende drie groepen terecht; modificatie, wisselstuk aanbrengen of samenstel van machines.

Modificatie van een voertuig of machine?

Bij een modificatie moet u denken aan een aanpassing aan het bestaande ontwerp van de machine. Bijvoorbeeld; meer motor vermogen, meer hydraulische oliedruk, meer laadvermogen of snelheden verhogen. Modificatie heeft meestal betrekking op een deel van het arbeidsmiddel.

Wisselstuk aanbrengen aan uw voertuig of machine?

Bij een verwisselbaar uitrustingsstuk aanbrengen moet u denken aan een inrichting die na inbedrijfstelling van een machine of trekker door de bediener zelf hieraan wordt gekoppeld om deze een andere of bijkomende functie te geven. Bijvoorbeeld; een ploeg of een zaaimachine aan een trekker, of een opzetstuk op de vorken van een heftruck om bijvoorbeeld een last te hijsen of vaten te kantelen.

Samenstel van machines?

In de geest van de Machinerichtlijn is er sprake van een samenstel van machines als de volgende aspecten van toepassing zijn:

* De machines dragen bij tot een zelfde resultaat.
* De machines zijn (naast elkaar) opgesteld.
* De machines worden in samenhang bestuurd.
* De machines functioneren als integraal geheel.

Wanneer voor off highway voertuigen en machines nieuwe functies toevoegt worden is het mogelijk dat er een samenstel van machines wordt gemaakt. Bijvoorbeeld een mestinjectie installatie met sleepslangen  op een landbouwtrekker bouwen of een stenen-, rollen- of balenklem aan een heftruck monteren.

Bij alle drie deze groepen is het belangrijk om te kunnen beantwoorden of het gaat om een substantiële wijziging of niet.

Wat is een substantiële wijziging?

Als uw aanpassing geen gevolgen heeft voor de veiligheid, hoeft u niets te doen. Een wijziging binnen de ontwerpgrenzen geldt niet als substantiële wijziging. Dit oorspronkelijk ontwerp moet dan wel beschikbaar zijn.

Onderhoud gedreven wijzigingen leiden niet tot een substantiële wijziging, mits;

* Ze passen binnen het originele gebruiksdoel, ontwerp en onderhoud.
* Ze geen compliance-conflict veroorzaken (specifiek voor software).

Als er sprake is van een substantiële wijziging, kunt u er niet zonder meer vanuit gaan dat de veiligheid is gewaarborgd. Dan moet de conformiteitsprocedure (opnieuw) worden doorlopen.

De mogelijkheden om een machine aan te passen zijn onbeperkt. Daarom kunnen we helaas niet precies aangeven wanneer er sprake is van een substantiële wijziging.

Voorbeelden van wijzigingen die zeer waarschijnlijk substantieel zijn volgens de brochure van de inspectie SZW; Zo-past-u-uw-machine-veilig-aan past u uw machine veilig aan , zijn:

* Andere functie (bijvoorbeeld andere bediening, schakelschema, hijsen in plaats van heffen).
* Verandering van prestatie (vermogen, dimensies en/of overbrengingen).
* Ander besturingssysteem (zoals een noodstop circuit of relaisbesturing vervangen door een PLC).
* Mechanische aanpassingen (zoals een kraan hoger maken).
* Nieuwe functies toevoegen (bijvoorbeeld een klem-, hef- en hijsinrichting aanbrengen op heftrucks en graafmachines).

De beoordeling of het nu wel of geen substantiële wijziging betreft is niet strak omrand en voor interpretatie vatbaar met beslissingsruimte in je voordeel. Eventuele gevolgen op langere termijn van een beslissing in je voordeel zijn vaak niet direct zichtbaar.

De keuze arbeidsmiddel (geen substantiële wijziging) of nieuw product (substantiële wijziging) wordt gemaakt in de fase van Arbobesluit (richtlijn arbeidsmiddelen) dus bij de gebruiker en niet in de fase van warenwetsbesluit machines (CE-richtlijnen) en dus niet bij de fabrikant.

Bij een juiste beoordeling voor geen substantiële wijziging levert dit een aantoonbaar veilig arbeidsmiddel met toepassing van de stand van de techniek. Wel een substantiële wijziging betekent dat arbeidsmiddel voldoet aan nieuwbouwregelgeving dus herontwerp.

Toelichting over wijzigingen volgens; Gids voor de toepassing van Machinerichtlijn 2006/42/EG – tweede uitgave juni 2010 , zijn:

§72 Nieuwe en gebruikte machines
§82 Machines die worden gewijzigd vóór de eerste inbedrijfstelling

Samengevat zegt de toelichting vanuit deze praktijkgids het volgende:

* Er zijn diverse voorbehouden, zoals van geval tot geval beoordelen.
* Er zijn geen duidelijke criteria en geen duidelijke voorbeelden.
* Risicobeoordeling (RIE) is de beste onderbouwing voor beoordeling wel of geen substantiële wijziging.
* De wijzigingsverantwoordelijke bepaald de keuze, heeft daarbij beslissingsruimte in zijn voordeel.
* Bij een substantiële wijziging beschouw als nieuwe machine (arbeidsmiddel).
* Bij substantiële wijziging conformiteit voor alle actuele richtlijnen en normen vereist.
* Bij geen substantiële wijziging met beperkte veiligheidsinvloeden tussen bestaande en nieuwe delen, wel een integratiebeoordeling (RIE) uitvoeren.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

* Download hier de brochure ‘Zo past u uw machine veilig aan’
* Download hier de Flyer ‘Eisen aan afschermingen en aan beveiligingsinrichtingen’
* Download hier de Flyer ‘Let op bij aanpassen van machines’